Cornelis Steenhuis en Menke Henderika Ipema<\/p>\n\n\n\n
Rotterdam, eind jaren veertig. De Tweede Wereldoorlog is net voorbij en bij de Wilhelminapier liggen grote passagiersschepen. Klaar voor vertrek. Via loopbruggen gaan mensen het dek op. Ze zwaaien naar de achterblijvers op de kade. Hun koffers zijn gelabeld, met daarop bestemmingen als Melbourne, Quebec en New York. In de verte, voorbij grote fabrieksloodsen, prijkt het karakteristieke hoofdkwartier<\/a> van de Holland-Amerika Lijn – tegenwoordig beter bekend als Hotel New York. <\/p>\n\n\n\n De Wilhelminakade in de haven van Rotterdam<\/a> is een van de plekken waar honderdduizenden Nederlanders vanaf 1945 hun zoektocht naar beter leven beginnen. Het fenomeen emigratie is niet helemaal nieuw – al in de achttiende en negentiende eeuw vertrekken mensen naar overzeese gebieden – maar de omvang is dat wel. Tussen 1946 en 1969 zullen ongeveer een half miljoen Nederlands emigreren, zo\u2019n vier procent van het totaal aantal inwoners.<\/p>\n\n\n\n Een van de landverhuizers is Freek Broerema, die rond 1950 het Groningse platteland verruilt voor Australi\u00eb. Zijn reden: de herinneringen aan de voorgaande jaren. \u201cHet begon weer naar oorlog te ruiken en daar had ik helemaal geen zin in,\u201d zegt hij daarover in het programma Andere Tijden in 2006. De aanvankelijke vreugde van de bevrijding na de Tweede Wereldoorlog maakt dan snel plaats voor nieuwe angsten. In voormalig Nederlands-Indi\u00eb rommelt het<\/a>. Op de achtergrond schuurt<\/a> het tussen \u2018het vrije Westen\u2019 en de Sovjet-Unie \u2013 de Koude Oorlog begint en mensen zijn bang voor een Derde Wereldoorlog.<\/p>\n\n\n\n Ook blijft economisch herstel uit. Armoede is voelbaar, veel goederen zijn nog op de bon \u2013 voor veel Nederlanders ligt de werkloosheid van de jaren dertig<\/a> nog vers in het geheugen. Emigrant Gerda van Hoorn, die in 1956 naar Australi\u00eb gaat: \u201cWe hadden niet zo veel. IJskasten, wasmachines en televisies \u2013 dat was er allemaal nog niet. We hadden een fiets en dat was het.\u201d Van Hoorn werkt in Nederland in een sigarettenfabriek en woont bij haar schoonmoeder in. \u201cOns idee was: we gaan voor vijf jaar naar Australi\u00eb, worden rijk en gaan dan weer terug.\u201d<\/p>\n\n\n\nWaar komt de massale emigratiedrift vandaan?<\/h2>\n\n\n\n