De Verenigde Oostindische Compagnie
de VOC? Komt dat voor in onze familie? Jazeker. Via de opa van Sientjo kom ik in de stamboom op een gegeven moment bij een Jacob Uitvlugt. Geboren in 1730 in Bengalen. Bengalen? Waar ligt dat? Google weet alles, dus ik heb het opgezocht.
“Bengalen” kan verwijzen naar het volk, de regio, de kat of mensen van Bengaalse afkomst in Nederland. Het volk van de Bengalen zijn Indo-Arische mensen uit Zuid-Azië, voornamelijk in Bangladesh en de Indiase staat West-Bengalen, die de Bengaalse taal spreken. De regio Bengalen is een dichtbevolkt gebied in Zuid-Azië, gevormd door de delta’s van de Ganges en de Brahmaputra.
Maar hoe komt een voorvader van Sientjo uit Bengalen. Tijdens het onderzoek naar de familie Zuidema kom ik de provincie amper uit. Hoezo dan dit? De nieuwgierigheid is gewekt. Hier moet ik meer van weten.
Via Google werd ik niet wijzer. Niet door de naam, niet door het jaartal. Dus verder zoeken op Bengalen.
Ik tikte in Bengalen 1730 en kreeg linkjes over de VOC. Nou ja zeg…. Hoe dan? Dus doorklikken en doorklikken.
Zoeken en lezen, lezen en zoeken. En toen vond ik dit.
Dit vond ik dus op een gegeven moment. En daar staan ook nog eens de namen van zijn ouders bij. TOP!
Dit is dus zijn vader. De tekst hierboven zal ik even vertalen.
Fransiskus Uitvlugt werkte in een van de Nederlandse West-Bengaalse Indiase koloniën. Ook en handelspost genoemd.
Deze handelspost was gespecialiseerd in zijde en andere stoffen die verscheept werden naar Nederland.
Hier vandaag kon ik dus gaan zoeken. Wie verscheepte er zijde en andere materialen rond 1700 van “de Oost” naar Nederland?
Dat hebben we allemaal geleerd tijdens de geschiedenisles. De VOC
Jan Albert Sichterman
Jan Albert Sichterman (1692-1764), functionaris van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, komt in 1744 schatrijk terug uit de Oost. Hij verdoezelt zijn opgebouwde vermogen niet en raakt in zijn geboorteplaats bekend als de ‘Koning van Groningen’.
Zijn bijnaam klinkt misschien chique, Sichtermans carrière bij de VOC begint met een schandaal. In 1723 brengt hij als jong officier tijdens een duel zijn tegenstander om het leven, iets wat ernstige gevolgen voor hem kan hebben. Om de doodstraf te ontlopen, gaat Sichterman in dienst van de VOC in India. Zijn carrière verloopt voorspoedig: na een start als onderkoopman in Bengalen in 1721, wordt hij in 1725 koopman en fiscaal (openbaar aanklager) en in 1734 directeur van de regio Bengalen. In 1740 neemt Sichterman vervolgens plaats in de Raad van Indië, om vier jaar later zeer vermogend huiswaarts te keren. Het meeste geld moet Sichterman verdiend hebben met illegale privéhandel, door de VOC strikt verboden om het monopolie van de compagnie niet te schaden.
Terug in Groningen laat Sichterman aan de Ossenmarkt een klein paleis bouwen, dat wordt aangekleed met al zijn kostbaarheden. Onder meer schilderijen van Rembrandt en Ruysdael behoren tot de collectie. Daarnaast bestaat zijn huisraad uit scheepsladingen vol in opdracht gemaakt Chinees porselein, meubelen, sitsen stoffen en andere bijzondere kunstschatten.
Het erfgoed van Jan Albert Sichterman is nog steeds alomtegenwoordig in Groningen. Het paleis aan de Ossenmarkt staat er nog, zij het in tweeën gesplitst. Een deel van de kunstcollectie wordt bewaard in het Groninger Museum en de familie Sichterman-Crommelin eet nog wel eens van het beroemde servies. Dat daarna natuurlijk met de hand wordt afgewassen! Ook worden nog steeds verhalen verteld over de beroemde voorouder, die absoluut niet louter positief zijn. Zo zou de ‘Koning van Groningen’ er genoegen in scheppen om vanuit zijn koets verhitte muntjes voor de voeten van straatjochies te gooien. Of het verhaal klopt, is niet bekend; weinig koninklijk is het in ieder geval wel.
(bron:https://www.nationaalarchief.nl/beleven/verhalenarchief/sichterman)
Maar wat heeft Jan Albert Sichterman met Jacob Uitvlugt te maken?
Kijk maar eens naar een document wat ik vond van het rijksmuseum in Amsterdam
Jan Albert Sichterman en Slavenhandel
Vertaling blauwe tekst
Jan Albert Sichterman nam een paar slaven mee vanuit Bengalen toen hij weer naar Nederland ging.
Klaasje, Simon en Jacob Uitvlugt werden meegenomen naar Groningen.
Eenmaal in Groningen waren ze vrij en legaal. Maar ze bleven voor hem werken als bedienden.
Hij liet zich rondrijden in een koets met zes paarden en zes donkere bedienden. Hij had ook de gewoonte om zo nu en dan geld uit het raam te gooien naar de arme bevolking. Sichterman stond ook bekend als een rokkenjager. Een van zijn advocaten, ene Kersteman, hield aan zijn escapades een goed jaarsalaris over.
Hoe ging het verder?
Over Klaasje en Simon Uitvlugt kan ik verder niets vinden.
Over Jacob kan ik vinden dat hij in de Bottstraat woont. Dit zou de Boteringestraat kunnen zijn.
Hij trouwde daar met Jetta Harms op 8 april 1750. Ze krijgen daar 2 kinderen. Daarna verhuizen ze naar de Nieuwe Ebbinestraat.
Daar krijgen ze nog 6 kinderen. Als ik nog verder zoek dan blijkt dat ze in de nieuwe Ebbingestraat naast zijn ouders hebben gewoond. Die zijn dus ook in Nederland terecht gekomen. Hoe weet ik niet.
In 1755 zijn ze naar Wildervank verhuisd.
Trouwbewijs van Jacob Uitvlugt en Jetta Harms